Regenjassen, koekenpannen, koptelefoons, make-up, luiers en zelfs pepernoten. Je kunt het zo gek niet bedenken of er zitten PFAS in. Zo krijgen we allemaal ongewild ‘forever chemicals’ binnen die een gevaar vormen voor onze gezondheid. Tegengif maakt zich hier grote zorgen over. Daarom willen wij een Europees PFAS-verbod.
PFAS worden in veel alledaagse producten gebruikt omdat ze vuil-, vet- en waterafstotend zijn, en goed tegen hitte en andere chemicaliën kunnen. Je vindt PFAS dan ook in een heleboel voorwerpen, zoals outdoor kleding, impregneermiddelen, pannen, meubels, tapijten, blusschuim, cosmetica, smartphones, zonnepanelen, batterijen voor elektrische auto’s, verf, smeermiddelen en afdichtingsmiddelen.
PFAS in populaire producten in Nederland
Tegengif heeft de afgelopen jaren regelmatig onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van PFAS in populaire producten. Zo vonden wij PFAS in (kinder)kleding, cosmetica en wegwerpvoedselverpakkingen. Ook andere organisaties komen geregeld met schokkende analyses naar buiten. PAN Nederland bijvoorbeeld trof ‘forever chemicals’ aan in pepernoten, ontbijtgranen en brood, appels en snoepgroenten voor kinderen.
Bekijk al onze onderzoeken en publicaties
Internationaal onderzoek
De Deense consumentenbond doet heel vaak interessante tests waar ook wij op ons Instagram en Facebook-account over berichten. Om er een paar te noemen: onderzoekers vonden PFAS in sporttape, gezichtsmaskers en flossdraad. In maart 2026 haalde een aantal winkelketens (game)koptelefoons uit de verkoop, omdat uit analyse van 81 koptelefoons door het ToxFree LIFE for All project bleek dat ze allemaal schadelijke stoffen zoals PFAS bevatten. En de Amerikaanse organisatie Mamavation testte 17 populaire, voornamelijk Amerikaanse, merken toiletpapier en vond in 4 van de 17 producten indicatoren van PFAS. Ook trof Mamavation PFAS aan in menstruatieondergoed en babyluiers.
Hoge kosten voor de zorg
De lijst van alle producten waar PFAS in zitten is te lang om op te noemen. Gelukkig zijn er ook PFAS-vrije alternatieven te koop. Regen- en outdoorkleding met het GOTS-keurmerk of het EU Ecolabel bijvoorbeeld, en waterafstotende sprays die 100% PFAS-vrij zijn. Ben je op zoek naar PFAS-vrije cosmetica? Gebruik dan de app INCI Beauty om producten te scannen of check ingrediënten op termen als perfluor, polyfluor of PTFE. Bij de consumentenbond vind je een overzicht van PFAS-vrije producten die in Nederland te koop zijn.
wat wil tegengif?
1. Europees PFAS-verbod
Het is belangrijk om de PFAS-vervuiling Europees aan te pakken, want ook in de landen om ons heen worden PFAS geproduceerd, gebruikt en verwerkt. Momenteel is zo’n Europees verbod op PFAS in de maak. Helaas lobbyen bedrijven die PFAS produceren en gebruiken voor allerlei uitzonderingen. Wij vinden dat er een zo ambitieus mogelijk PFAS-verbod moet komen met zo min mogelijk uitzonderingen. Daar zetten wij ons, samen met andere organisaties in Nederland en Europa, voor in.
2. Nationaal PFAS-lozingsverbod
Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft de regering in 2024 verzocht om een nationaal PFAS-lozingsverbod. De regering heeft hier echter tot op heden nog niets mee gedaan. Tegengif heeft begin 2025 met omwonenden een brief aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat geschreven om aan te dringen op een snel lozingsverbod, en blijft druk uitoefenen op de politiek.
3. biomonitoringsprogramma
Tegengif, artsen- en milieuorganisaties en de Gezondheidsraad pleiten al langer voor een nationaal biomonitoringssysteem. Daarmee kan, in navolging van de landen om ons heen, ook in Nederland bloed, urine en borstvoeding van Nederlandse burgers regelmatig worden onderzocht op de aanwezigheid van schadelijke chemische stoffen zoals PFAS en kunnen er adequate maatregelen genomen worden om deze blootstelling te beperken.
Vragen over PFAS
Dat komt doordat lucht, water en bodem vervuild raken bij de productie, verwerking en uitstoot van PFAS, en bij het gebruik van producten waar PFAS in zitten.
Er zijn in Nederland ‘PFAS hotspots‘ aan te wijzen, bijvoorbeeld plekken waar PFAS geproduceerd, geloosd en verwerkt zijn/worden of waar blusschuim is gebruikt, zoals vliegvelden, militaire oefenterreinen en locaties waar incidenten plaatsvonden.
Er is ook sprake van aanvoer uit het buitenland. Via de Rijn, de Maas en de Schelde komen duizenden kilo’s PFAS per jaar ons land binnen.
PFAS krijg je vooral binnen via voedsel en drinkwater, maar ook binnenshuis via stof of consumentenproducten die PFAS bevatten.
Mensen in Nederland krijgen volgens het RIVM via voedsel meer dan drie keer zoveel PFAS binnen als via drinkwater. Vis is een belangrijke bron van blootstelling; andere bronnen zijn koffie, thee, graanproducten, melkproducten, vlees, eieren, fruit en groenten. Vooral eieren van hobbykippen kunnen veel PFAS bevatten. Ook in schaal- en schelpdieren komen veel PFAS voor. Via drinkwater dat afkomstig is van grondwater krijg je minder PFAS binnen dan via drinkwater uit oppervlaktewater.
Omdat je vooral via voedsel en drinkwater PFAS binnenkrijgt, is het een bijna onmogelijke opgave voor jou als individu om je blootstelling te beperken. Wil je toch iets doen? Volg de geldende adviezen voor jouw regio en/of persoonlijke situatie:
- Het advies van het RIVM voor de regio Dordrecht en Helmond om op bepaalde plekken geen groenten en fruit uit moestuinen te eten. Op sommige plekken wordt ook het bewateren van moestuinen met slootwater afgeraden.
- Het advies van het RIVM om geen eieren van hobbykippen te eten.
- Het advies van GGD-ZHZ voor de hele Alblasserwaard om geen lokaal gevangen vis te eten.
- Het advies van het Voedingscentrum dat het regelmatig eten van zelfgevangen zoetwatervis of schaaldieren uit Nederlandse wateren afraadt. Voor vis, garnalen, oesters en mosselen uit de Westerschelde luidt het advies om dat zo min mogelijk te doen.
- Het advies van het Voedingscentrum om het eten van bepaalde soorten vis en schaal- en schelpdieren door zwangere vrouwen te vermijden.
- Het advies op zwemwater.nl/gezondheidsrisicos/#pfas-verontreiniging-in-zwemwater om op bepaalde plekken niet te zwemmen, zo min mogelijk zwemwater en (zee)schuim in te slikken en na het zwemmen te douchen/je handen te wassen voordat je iets eet. En om kinderen en huisdieren niet in (zee)schuim te laten spelen.
Check ook onze tips om blootstelling aan schadelijke chemicaliën te verminderen
Ga naar onze tips
